پروكوپيوس ( مترجم : محمد سعيدى )

44

جنگهاى ايران و روم ( فارسى )

و وحشتى كه داشتند خود را از فراز صخره‌ها به زير ميافكندند . مشهور است كه حتى يكى از آنها هم در اين واقعه جان بدر نبرد . فقط « پاتريسيوس » و « هىپاتيوس » در آغاز حملهء ايرانيها موفق به فرار گرديدند و خود را به سلامت رهانيدند . پس از اين واقعه قباد با لشكريان خود به خاك ايران برگشت زيرا هياطله شروع به دست‌اندازى به خاك او كرده بودند و او ناگزير شد در صفحات شمالى كشور خود مدتى با آنها به جنگ بپردازد . مقارن اين اوقات باقى ماندهء سپاهيان روم به سرحد ايران آمدند ، ليكن چون فرمانده واحدى نداشتند و سرداران آنها بواسطهء آنكه هم‌درجه بودند با يكديگر رقابت مىورزيدند ، موفق به انجام دادن كار مهمى نشدند و ناگزير بازگشتند . از طرفى « سلر » نيز با سپاهيان خود از رودخانهء « نيمفيوس » « 1 » گذشته به خاك « ارزانن » « 2 » حمله برد . رودخانهء مذكور در مجاورت شهر « مارتيروپوليس » « 3 » واقع است و به اندازهء سيصد « استاد » از شهر « آمد » دور است . لشكريان « سلر » اين نواحى را عرصهء غارت و تاخت‌وتاز قرار دادند و به زودى هم بازگشتند و حمله و تعرض ايشان در اندك مدتى به كلى پايان يافت . 9 [ محاصرهء شهر آمد بدست روميان و خريدن آن از ايرانيان ] پس از اين وقايع « آريوميندوس » از جانب امپراطور به « بيزانتيوم » احضار گرديد و ساير سرداران به شهر « آمد » رسيدند و با وجود فرارسيدن زمستان و سرماى شديد به محاصرهء آن پرداختند . نخست هرچه كوشيدند كه شهر را به زور شمشير متصرف شوند ، ميسر نگرديد ، ولى چون آذوقهء محصورين به اتمام رسيده بود ، نزديك بود ايرانيها از فرط گرسنگى تسليم شوند و شهر را به تصرف دشمن دهند . سرداران رومى از اوضاع ناگوار ايرانيها به كلى بىاطلاع بودند ، اما چون مىديدند كه سپاهيان خودشان بر اثر شدت سرما در سختى هستند و از

--> ( 1 ) - Nymphius ( 2 ) - Arzanen ( 3 ) - Martyropolis